Een betrouwbaar teken

Als je een biljet van tien of twintig euro pakt en dat tegen het zonlicht houdt, zie je een watermerk. Dit watermerk is een teken: het laat zien dat het biljet echt is. Je kunt het niet zomaar verwijderen en ook niet namaken. 

De doop is ook een teken. Een teken van God waarin Hij laat zien wat Hij belooft: vergeving van je zonden. God zegt dit door woorden in het Evangelie, maar daarnaast laat Hij het in de sacramenten zien. De doop is een teken van het verbond, Gods genadeverbond. Hij wil de mens genade schenken. Omdat je christelijke ouders hebt, hoor je al bij dat verbond. En daarom hebben je ouders je laten dopen. Je hoort bij God, is dat niet bijzonder?

Toch maakt de doop je niet zalig. De doop vraagt van jou geloof en bekering. De doop vraagt dat je gelooft dat de Heere Jezus jouw zonden afwast, net zoals het water onze vuilheid afwast. En het vraagt gehoorzaamheid aan God om te leven zoals Hij dat van ons vraagt in Zijn Woord. Voor het geloof geeft de doop houvast om bij God terug te komen. We kunnen immers zelf dat geloof niet maken. Daarom mag je het Hem vragen: Heere, wilt U doen wat U heeft beloofd?

  • God richt Zijn verbond op met Abraham en Zijn nageslacht. Dit is een eeuwig verbond van genade. ‘En Ik zal Mijn verbond oprichten tussen Mij en tussen u, en tussen uw zaad na u in hun geslachten, tot een eeuwig verbond, om u te zijn tot een God, en uw zaad na u.’ (Genesis 17:7)
  • In de hele Bijbel is zichtbaar dat God handelt naar Zijn verbond. Zijn volk is Zijn eigendom. In het Oude Testament is de besnijdenis hier een teken van en in het Nieuwe Testament wordt dit zichtbaar door de doop (Artikel 34 NGB).
  • De doop laat de vuilheid van onze zonden zien, maar ook dat het bloed van de Heere Jezus ons daarvan kan wassen. Zoals je in het gewone leven iets met water schoonmaakt, zo is de doop een teken van reiniging van het vuil van de zonden.
  • De Bijbel spreekt over volwassendoop bij heidenen die tot geloof komen. Denk maar aan de Moorman in Handelingen 8. Maar in het Nieuwe Testament lezen we ook dat kinderen gedoopt worden (Handelingen 16:15, 33, 34, Handelingen 18:8 en 1 Korinthe 1:16). God wil de kinderen niet uitsluiten van de doop. Ook voor hen gelden de beloften. ‘Want u komt de belofte toe en uw kinderen’ (Handelingen 2:39).

Bijbelteksten over de Doop

Ga dan heen, onderwijs al de volken, hen dopend in de Naam van de Vader en van de Zoon en van de Heilige Geest, hun lerend alles wat Ik u geboden heb, in acht te nemen.

(Mattheüs 28:19 - hsv)

Wie geloofd zal hebben en gedoopt zal zijn, zal zalig worden, maar wie niet geloofd zal hebben, zal verdoemd worden.

(Markus 16:16 - hsv)

En Petrus zei tegen hen: Bekeer u en laat ieder van u gedoopt worden in de Naam van Jezus Christus, tot vergeving van de zonden; en u zult de gave van de Heilige Geest ontvangen. Want voor u is de belofte en voor uw kinderen en voor allen die veraf zijn, zovelen als de Heere, onze God, ertoe roepen zal.

(Handelingen 2:38-39 - hsv)

Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn? Wij zijn dan met Hem begraven door de doop in de dood, opdat evenals Christus uit de doden is opgewekt tot de heerlijkheid van de Vader, zo ook wij in een nieuw leven zouden wandelen.

(Romeinen 6:3-4 - hsv)

Belijdenisgeschriften over de Doop

De Heidelberger Catechismus wijst in zondag 26 en 27 op de verzekering van het geloof als de doop bediend wordt. God laat in het sacrament van de doop zien wat Hij toegezegd heeft. 

De doop laat als een beeld de vergeving en afwassing van onze zonden zien (HC vraag en antwoord 69-73). Er wordt gepleit voor de kinderdoop, want de kinderen zijn net al de volwassenen in het verbond van God begrepen en moeten het teken daarvan ontvangen (HC vraag en antwoord 74).

Ook de Nederlandse Geloofsbelijdenis pleit voor de kinderdoop. Artikel 34 wijst op de relatie met het Oude Testament. De doop maakt de belofte van de Heere zichtbaar en bevestigt de afwassing van onze zonden en de vernieuwing van ons leven. De doop is levenslang van nut en heeft volgens NGB artikel 34 dezelfde inhoud als de besnijdenis van kinderen.

bijbelrooster leestips kijk&luister verwerking

Bijbelrooster

Dag 1: Doop - bekering

tekst: Mattheüs 3:13-17 /

13 Toen kwam Jezus van Galilea naar de Jordaan, naar Johannes, om door hem gedoopt te worden.

14 Maar Johannes wilde Hem hiervan weerhouden en zei: Ik heb het nodig door U gedoopt te worden, en komt U naar mij?

15 Maar Jezus antwoordde hem en zei: Laat het nu gebeuren, want op deze wijze past het ons alle gerechtigheid te vervullen. Toen liet hij het Hem toe.

16 En nadat Jezus gedoopt was, kwam Hij meteen op uit het water; en zie, de hemelen werden voor Hem geopend, en Hij zag de Geest van God als een duif neerdalen en op Zich komen.

17 En zie, een stem uit de hemelen zei: Dit is Mijn geliefde Zoon, in Wie Ik Mijn welbehagen heb!


Waarom is het bijzonder dat Jezus Zich door Johannes liet dopen?  

Dag 2: Doop - geloof

tekst: Markus 16:9-16 /

 9 En toen Jezus opgestaan was, 's morgens vroeg op de eerste dag van de week, verscheen Hij eerst aan Maria Magdalena, uit wie Hij zeven demonen uitgedreven had.

10 Die ging heen en berichtte het aan hen die bij Hem geweest waren, die treurden en huilden.

11 En toen die hoorden dat Hij leefde en door haar gezien was, geloofden zij het niet.

12 En daarna is Hij in een andere gedaante geopenbaard aan twee van hen, terwijl zij wandelden en naar het veld gingen.

13 Ook zij gingen het aan de anderen berichten; maar zij geloofden ook hen niet.

14 Later is Hij geopenbaard aan de elf, terwijl zij aanlagen, en Hij verweet hun hun ongeloof en hardheid van hart, omdat zij hen niet geloofd hadden die Hem gezien hadden nadat Hij opgewekt was.

15 En Hij zei tegen hen: Ga heen in heel de wereld, predik het Evangelie aan alle schepselen.

16 Wie geloofd zal hebben en gedoopt zal zijn, zal zalig worden, maar wie niet geloofd zal hebben, zal verdoemd worden.


Stelling: ‘Dat ik gedoopt ben, vraagt om geloof.’ Wat vind je hier van? 

Dag 3: Doop - besnijdenis

tekst: Kolossensen 2:4-15 /

4 En dit zeg ik, opdat niemand u misleidt met mooiklinkende redeneringen.

5 Want al ben ik lichamelijk afwezig, toch ben ik in de geest bij u. Ik zie met blijdschap de goede orde onder u en de vastheid van uw geloof in Christus.

6 Zoals u dan Christus Jezus, de Heere, hebt aangenomen, wandel in Hem,

7 geworteld en opgebouwd in Hem, en bevestigd in het geloof, zoals u onderwezen bent; wees daarin overvloedig, met dankzegging.

8 Pas op dat niemand u als buit meesleept door de filosofie en inhoudsloze verleiding, volgens de overlevering van de mensen, volgens de grondbeginselen van de wereld, maar niet volgens Christus.

9 Want in Hem woont heel de volheid van de Godheid lichamelijk.

10 En u bent volmaakt geworden in Hem, Die het Hoofd is van iedere overheid en macht.

11 In Hem bent u ook besneden met een besnijdenis die niet met handen plaatsvindt, door het uittrekken van het lichaam van de zonden van het vlees, door de besnijdenis van Christus.

12 U bent immers met Hem begraven in de doop, waarin u ook met Hem bent opgewekt, door het geloof van de werking van God, Die Hem uit de doden heeft opgewekt.

13 En Hij heeft u, toen u dood was in de overtredingen en het onbesneden zijn van uw vlees, samen met Hem levend gemaakt door u al uw overtredingen te vergeven,

14 en het handschrift dat tegen ons getuigde, uit te wissen. Dit handschrift was met zijn bepalingen tegen ons gericht, en Hij heeft dat uit het midden weggenomen door het aan het kruis te nagelen.

15 Hij heeft de overheden en de machten ontwapend, die openlijk te schande gemaakt en daardoor over hen getriomfeerd.


Wat hebben besnijdenis en doop met elkaar te maken? Waar verwijzen beiden naar? 

Dag 4: Doop - verbond

tekst: Genesis 17:1-14 /

 1 Toen Abram negenennegentig jaar oud was, verscheen de HEERE aan Abram en zei tegen hem: Ik ben God, de Almachtige! Wandel voor Mijn aangezicht en wees oprecht.

2 Ik zal Mijn verbond sluiten tussen Mij en u, en u uitermate talrijk maken.

3 Toen wierp Abram zich met het gezicht ter aarde en God sprak met hem:

4 Wat Mij betreft, zie, Mijn verbond is met u! U zult vader worden van een menigte volken.

5 U zult niet meer Abram heten, maar uw naam zal Abraham zijn, want Ik zal u vader van een menigte van volken maken.

6 Ik zal u uitermate vruchtbaar maken: Ik zal u tot volken maken en er zullen koningen uit u voortkomen.

7 Ik zal Mijn verbond maken tussen Mij, u en uw nageslacht na u, al hun generaties door, tot een eeuwig verbond, om voor u tot een God te zijn, en voor uw nageslacht na u.

8 Ik zal aan u en uw nageslacht na u het land waar u vreemdeling bent, heel het land Kanaän, als eeuwig bezit geven. Ik zal hun tot een God zijn.

9 Verder zei God tegen Abraham: En wat u betreft, u moet Mijn verbond in acht nemen, u en uw nageslacht na u, al hun generaties door.

10 Dit is Mijn verbond dat u moet houden tussen Mij en u en uw nageslacht na u: al wie mannelijk is bij u moet besneden worden.

11 U moet het vlees van uw voorhuid laten besnijden en dat zal een teken zijn van het verbond tussen Mij en u.

12 Elk kind bij u van acht dagen oud, al wie mannelijk is, moet besneden worden, al uw generaties door: degene die in uw huis geboren is én degene die van enige vreemdeling voor geld gekocht is, die niet tot uw nageslacht behoort.

13 Degene die in uw huis geboren is én degene die met uw geld gekocht is, moeten zeker besneden worden. Zo zal Mijn verbond in uw vlees tot een eeuwig verbond zijn.

14 Maar hij die mannelijk en onbesneden is, van wie het vlees van zijn voorhuid niet besneden wordt, die persoon moet van zijn volksgenoten worden afgesneden; hij heeft Mijn verbond verbroken.


Waarom wordt bij een doopdienst Psalm 105 vers 5 (berijmd) vaak gezongen? 

Dag 5: Doop - onreinheid

tekst: Zacharia 13:1-6 /

1 Op die dag zal er een bron geopend worden voor het huis van David en voor de inwoners van Jeruzalem tegen de zonde en tegen de onreinheid.

Het uitroeien van de afgodendienst

2 Op die dag zal het gebeuren, spreekt de HEERE van de legermachten, dat Ik uit het land de namen van de afgoden zal uitroeien, zodat aan hen niet meer gedacht zal worden. Ja, ook de profeten en de onreine geest zal Ik uit het land wegdoen.

3 En het zal gebeuren, wanneer iemand toch nog profeteert, dat zijn vader en moeder, die hem voortgebracht hebben, tegen hem zullen zeggen: Jij mag niet blijven leven, want je hebt leugens gesproken in de Naam van de HEERE. Zijn vader en moeder, die hem voortgebracht hebben, zullen hem doorsteken wanneer hij profeteert.

4 Op die dag zal het gebeuren dat die profeten beschaamd zullen worden, ieder vanwege zijn visioen, wanneer hij profeteert. Zij zullen geen haren mantel aantrekken om te liegen.

5 Maar hij zal zeggen: Ik ben geen profeet. Ik ben een man die het land bewerkt, omdat iemand mij daarvoor heeft geworven vanaf mijn jeugd.

6 Als men tegen hem zegt: Wat betekenen deze wonden aan uw handen? Dan zal hij zeggen: Dat ik geslagen ben in het huis van hen die mij liefhebben.


In vers 1 gaat het over een bron tegen de zonden. Wie wordt hier mee bedoeld? 

Dag 6: Doop - Jezus' bloed

tekst: Openbaring 1:1-8 /

1 Openbaring van Jezus Christus, die God Hem gegeven heeft om Zijn dienstknechten te laten zien wat spoedig moet geschieden, en die Hij door Zijn engel gezonden en aan Zijn dienstknecht Johannes te kennen heeft gegeven.

2 Deze heeft van het Woord van God getuigd en van het getuigenis van Jezus Christus, alles wat hij gezien heeft.

3 Zalig is hij die leest en zijn zij die horen de woorden van de profetie, en die in acht nemen wat daarin geschreven staat, want de tijd is nabij.

4 Johannes aan de zeven gemeenten die in Asia zijn: genade zij u en vrede, van Hem Die is en Die was en Die komt, en van de zeven Geesten, Die voor Zijn troon zijn,

5 en van Jezus Christus, Die de getrouwe Getuige is, de Eerstgeborene uit de doden en de Vorst van de koningen der aarde. Hem Die ons heeft liefgehad en ons van onze zonden gewassen heeft in Zijn bloed,

6 en Die ons gemaakt heeft tot koningen en priesters voor God en Zijn Vader, Hem zij de heerlijkheid en de kracht in alle eeuwigheid. Amen.

7 Zie, Hij komt met de wolken, en elk oog zal Hem zien, ook zij die Hem doorstoken hebben. En alle stammen van de aarde zullen rouw over Hem bedrijven. Ja, amen.

8 Ik ben de Alfa en de Omega, het Begin en het Einde, zegt de Heere, Die is en Die was en Die komt, de Almachtige.


Wat betekent het om gewassen te zijn in het bloed van de Heere Jezus? 

Dag 7: Doop - Christus' dood

tekst: Romeinen 6:1-5 /

1 Wat zullen wij dan zeggen? Zullen wij in de zonde blijven, opdat de genade toeneemt?

2 Volstrekt niet! Hoe zullen wij, die aan de zonde gestorven zijn, nog daarin leven?

3 Of weet u niet dat wij allen die in Christus Jezus gedoopt zijn, in Zijn dood gedoopt zijn?

4 Wij zijn dan met Hem begraven door de doop in de dood, opdat evenals Christus uit de doden is opgewekt tot de heerlijkheid van de Vader, zo ook wij in een nieuw leven zouden wandelen.

5 Want als wij met Hem één plant zijn geworden, gelijkgemaakt aan Hem in Zijn dood, dan zullen wij ook aan Hem gelijk zijn in Zijn opstanding.


Mag jij weten dat je met Christus gestorven en opgestaan bent? Wat betekent dat? 

Leestips

Kijk & Luister

  • Wat betekent de doop voor mij?

    Themavideo Puntuit en LCJ

  • Wat is de doop?

    David Bisgrove

  • Wordt bij de doop met water ook de zonde afgewassen?

    R. Kent Hudges

  • Preek over doop (HC Zondag 26, Vraag 70)

    Ds. A. Baars

  • Preek over doop (HC Zondag 26, Vraag 71)

    Ds. A. Baars

  • Preek over doop (HC Zondag 26, Vraag 72 en 73)

    Ds. A. Baars

  • Preek over doop (HC Zondag 26, Vraag 74)

    Ds. A. Baars

  • Preek over doop (HC, Zondag 27)

    Ds. P. den Butter

Verwerking

Waterbad

  • Waarschijnlijk ga je regelmatig onder de douche of in bad. Waarom doe je dat?
  • De doop wordt ook wel een waterbad genoemd. Waarom denk je?
  • Lees HC vraag en antwoord 69. Schrijf in je eigen woorden op wat het ‘bad van de doop’ persoonlijk voor jou betekent.

Gods beloften staan op jouw naam

Er zijn veel voorbeelden te gebruiken om duidelijk te maken wat de doop betekent. Eén van die voorbeelden is het beeld van een etalage. Stel je een winkelraam voor met prachtige spullen. Ineens ontdek je dat aan die spullen een kaartje hangt met jouw naam. Je hoeft alleen nog maar naar binnen te gaan om de eigenaar te vragen de spullen aan jou te geven.

Ben jij als kind gedoopt? Als dat zo is, heeft de Heere je heel persoonlijk bij je naam geroepen. Hij heeft als de drie-enige God – Vader, Zoon en Heilige Geest – Zijn Naam verbonden met jouw naam. Pak er het Doopformulier (achter in je Bijbel) eens bij, waarin beschreven staat wat er jou beloofd is. Wat doe jij met deze beloften, die op jouw naam staan?

Vragen en antwoorden

Wat is nou waar: kinderdoop of volwassendoop? Matthijs Roffel
Jouw vraag is niet met een enkel woord te beantwoorden. Jij bent misschien als kind gedoopt. Zonder dat je er zelf om gevraagd hebt, hebben je ouders je laten dopen. Toen ben jij ‘gemerkt’ met water. De Heere heeft tegen jou gezegd: 'Ik ben jouw God!' En: 'Zo zeker als dat er water op je voorhoofd is gekomen, is er bij Mij voor jou vergeving van zonden en eeuwig leven.' Voordat jij hierom vroeg, heeft de Heere jou het heil al beloofd. Wat is nu nodig? Dat je tot bekering en geloof komt, zodat je komt (met belijdenis van zonde) tot overgave aan de Heere Jezus. Door het geloof in de Heere Jezus deel je in de genade van God, die Hij jou bij je doop heeft beloofd. God was de eerste in jouw leven. De mensen die de kinderdoop verwerpen en voor volwassendoop kiezen, onderstrepen met hun doop meer hun geloofskeus voor de Heere, dan dat het accent ligt op Gods keuze voor hen. Maar hier is meer over te zeggen, daarvoor verwijs ik je naar de leestips op deze pagina.
Bij het lezen van de zogenaamde ‘huisteksten’ over de doop, valt het mij altijd op dat er nergens vermeld wordt dat er baby's bij zijn geweest. Wel wordt duidelijk vermeld bij bijvoorbeeld de stokbewaarder dat hij met al zijn huisgenoten tot geloof in God is gekomen. Ik vraag mij af waarom de 'huisteksten' zo vaak worden gebruikt als het gaat om de kinderdoop, terwijl ze mijn inziens alleen maar meer wijzen op geloofsdoop Marien
Bij de ‘huisteksten’ is het goed om te bedenken dat ‘huis’ staat voor het geheel van een leefgemeenschap, kleine kinderen horen daar ook bij. Bij de huisteksten gaat het niet in eerste instantie over de vraag of er ook kleine kinderen bij zijn geweest. Het hoofd van het huisgezin vertegenwoordigt het geheel. De huisgenoten gaan mee in de geloofskeus van het hoofd van het huis. Dat wil niet zeggen dat kleine kinderen al een bewuste geloofskeus hebben gemaakt, maar ze werden wel gedoopt (als zij in het huisgezin aanwezig waren).
Waar in de Bijbel blijkt dat de doop in plaats van de besnijdenis is gekomen? Eva
Er is geen tekst waarin staat dat de doop in plaats van de besnijdenis is gekomen. Wat bedoeld wordt is dit: als heidenen christen werden, werden zij gedoopt en hoefden zij niet besneden te worden. Voor Joodse volgelingen van Jezus is de besnijdenis niet afgeschaft en is de doop erbij gekomen. Er is geen bezwaar tegen dat Joden hun kinderen besnijden als teken van het Jood-zijn. Paulus verbiedt de Joden nergens door te gaan met de besnijdenis. ‘De doop in de plaats van de besnijdenis’ wil dus zeggen: voor de gelovigen uit de heidenen is de besnijdenis overbodig geworden, daarom worden deze gelovigen met hun kinderen wel gedoopt, maar niet besneden (Zie Handelingen 15).
De besprenkeling wijst heen naar reiniging van onze zonden. De onderdompeling wijst heen zowel naar de reiniging als naar het opstandingsleven. De onderdompeling is toch het symbool van het sterven, het begraven worden en de opstanding van Christus? Is de besprenkeling niet een verzwakt symbool? In de eerste eeuwen waren de doopvonten toch zo gemaakt dat volwassenen en kinderen ondergedompeld konden worden? Herman
Uit het vroeg-christelijk geschrift ‘De Didachè’ (omstreeks het jaar 100 na Christus) blijkt dat men doopte in stromend koud water. Als dat niet aanwezig was, mocht er ook gedoopt worden in (door de zon verwarmd) stilstaand water. Als dat ook niet mogelijk was, werd het hoofd van de dopeling driemaal begoten met water. Zowel bij onderdompeling als begieting gaat het om het symbool van de reiniging (zie o.a. B. Loonstra ‘Het badwater en de kinderen - gedachten over de doop’, pag. 49).

Jouw vraag

Heb jij een vraag bij dit onderwerp? Zijn er dingen onduidelijk? Schroom niet, maar maak gebruik van de mogelijkheid. Je kunt aangeven of je vraag ook op deze website mag worden getoond.